Nijpend tekort aan structurele middelen voor preventie en begeleiding rond vrouwelijke genitale verminking (VGV) in Vlaanderen

Besnijdenissen van meisjes en vrouwen in Vlaanderen? Een randfenomeen, dat af en toe in de media komt dankzij een mirakeloplossing als het verstoppen van een lepel in je onderbroek om de metaaldetector te activeren op de luchthaven  of als gepolitiseerde illustratie van ‘barbaarse’ vormen van geweld die binnen ‘de Vlaamse cultuur’ zogenaamd niet voorkomen.

Niets is minder waar. De meest recente prevalentiestudie (aantal gevallen op een bepaald moment) tonen aan dat de praktijk alsmaar vaker voorkomt, en zelfs vooral in Vlaanderen, vergeleken met andere delen van ons land.

De laatste prevalentiestudies tonen aan dat er in 2012 ongeveer 13.112 meisjes en vrouwen van alle leeftijden in België woonden die zeer waarschijnlijk besneden waren, en 4.984 meisjes die een risico liepen. In 2016 waren naar schatting 17.273 meisjes en vrouwen zeer waarschijnlijk besneden en liepen meer dan 8.600 meisjes een risico (Dubourg en Richard, 2014 en 2018). De stijging van de populatie betrokken bij VGV wordt onder andere verklaard door de opvang van nieuwkomers tussen 2012 en 2016, afkomstig uit landen waar VGV uitgevoerd wordt (1 ste generatie) en door de geboortes binnen de betrokken gemeenschappen (2de generatie). Vlaanderen is de regio die het meest geconfronteerd wordt met deze problematiek met meer dan 11.000 meisjes en vrouwen die besneden zijn of risico lopen besneden te worden, tegenover 8000 in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en 5.500 in Wallonië. De meerderheid van vrouwen in België, betrokken bij deze praktijk, komt uit Guinee, Somalië, Egypte, Ethiopië en Ivoorkust.

Hoewel de aandacht rond de problematiek van vrouwelijke genitale verminking in Vlaanderen groeit, kampen gespecialiseerde organisaties met een tekort aan middelen waardoor de preventie van vrouwenbesnijdenis belemmerd wordt.

“Vooral het tekort aan structurele middelen in Vlaanderen valt uit de toon in vergelijking met de ondersteuning vanuit de Waalse en Brusselse overheden. Sinds een aantal jaren zijn we aan het lobbyen bij politici, maar tot nu toe zonder veel resultaat. Enkel in Gent en Antwerpen kunnen we rekenen op financiële steun vanuit het stadsbestuur. Toch zijn deze bedragen te beperkt en onvoldoende voor de opbouw van een duurzaam en effectief preventiebeleid.” Katrien De Koster – coördinatrice Helpdesk Vlaanderen, GAMS vzw.

GAMS België vzw is, naast Intact vzw, de enige gespecialiseerde organisatie in Vlaanderen die zich op activistisch en professioneel niveau inzet tegen vrouwelijke genitale verminking, gedwongen huwelijken en andere vormen van gendergerelateerd geweld. GAMS is vooral actief in België waar psychosociale begeleiding georganiseerd wordt voor kinderen, tienermeisjes en vrouwen die reeds slachtoffer werden van vrouwenbesnijdenis of andere vormen van geweld. Daarnaast zet GAMS vooral in op preventie. Dit houdt voornamelijk bemiddeling in met families die tijdens de vakantieperiodes naar het land van oorsprong reizen en waarbij er een risico is dat hun dochter besneden zou worden. De vraag naar deze bemiddeling en de melding van risicosituaties neemt jaarlijks toe. Tot slot heeft GAMS een aantal Europese en internationale projecten lopen, telkens met het oog op een krachtgerichte preventie van besnijdenis bij meisjes en jonge vrouwen.

Ondanks het feit dat GAMS op nationaal en internationaal niveau erkend wordt voor haar cultuursensitieve en preventieve aanpak, blijft het moeilijk om structurele subsidies te bekomen en dit vooral aan Vlaamse kant. Vorige week nog vernam GAMS dat de steun die voor dit werkjaar verwacht werd vanuit het kabinet van Minister Vandeurzen, opgeschort wordt naar 2019.

De Kinderrechtencoalitie Vlaanderen wees het Kinderrechtencomité in Genève al op het gebrek aan nationale coördinatie en financiering inzake genitale verminking. Ook de nood aan preventie en kindvriendelijke ondersteuning is in het Alternatief Rapport te vinden als aanbeveling. De cultuursensitieve en gezinsintegrale aanpak van GAMS is hier een perfect antwoord op. Het is dan ook ten zeerste te betreuren dat hun werkingsmiddelen worden beperkt in plaats van uitgebreid.

“In 2019 verwachten we de aanbevelingen van het Kinderrechtencomité voor ons land, maar het lijkt ons onverantwoord om hier op te wachten. “, vertelt Carolien Patyn, Kinderrechtencoalitie Vlaanderen.

Informatie en contact: