Het Comité voor de Rechten van het Kind te Genève
Kinderrechtencoalitie en CODE stellen alternatief rapport voor.
België verdedigt zijn rapporten.
Het Comité publiceert Slotbeschouwingen.
Kader
In juli 2008 legde de Belgische Staat het ‘Derde Periodiek Rapport van België betreffende het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind’ neer bij het Comité voor de Rechten van het Kind . Deze vijfjaarlijkse rapportage wordt de Staat opgelegd door Artikel 44 van het IVRK en is een belangrijke stap in de voortgang die België boekt bij het nakomen van de in het IVRK aangegane verplichtingen. Het rapport doet verslag over vijf jaar (2002-2007) toepassing van kinderrechten in België. Het behandelt alle kinderrechten, waaronder het verbod op discriminatie, de burgerrechten van het kind, het recht op gezinsleven of vervangende bescherming, gezondheid en welzijn, onderwijs, vrije tijd, evenals bijzondere beschermingsmaatregelen voor onder meer minderjarige vreemdelingen, jongeren binnen de jeugdbescherming, slachtoffers van misbruik en kindsoldaten. Voor het beoordelen van de gemaakte vorderingen wordt niet enkel de Staat zelf gehoord, maar legt het Comité het oor ook te luisteren bij organisaties die zij competent acht informatie of advies te verstrekken omtrent de toepassing van het IVRK.
De beoordeling van het landenrapport verloopt in verschillende fases. Tijdens een zogenaamde pre-sessional working group (die plaats vond op 1 februari 2010) worden de organisaties gehoord die het Comité bijkomende of alternatieve informatie over de toepassing van het IVRK bezorgen. Vervolgens maakt het Comité de list of issues op, waarin zij de Verdragsstaat voorafgaand aan de eigenlijke dialoog om bijkomende informatie over een aantal thema’s en een update van het landenrapport vraagt en waarop de Verdragsstaat schriftelijk dient te antwoorden binnen een termijn van ongeveer een maand. De toepassing van het IVRK in de Verdragsstaat wordt uiteindelijk met vertegenwoordigers van de Staat in kwestie behandeld tijdens de eigenlijke sessie van het Comité, in deze de 54ste sessie van het Comité op 2 juni 2010. Na deze sessie formuleert het Comité ten slotte haar slotbeschouwingen of concluding observations. Deze worden meegedeeld aan de Algemene Vergadering van de VN en de betrokken lidstaat.
De pre-sessie
Wie en waarom
De pre-sessional working group geeft het Comité de gelegenheid om bij het bestuderen van het landenrapport bijkomende of alternatieve informatie komende van gespecialiseerde organisaties te verzamelen en te onderzoeken. Dit helpt het Comité bij het identificeren van de belangrijkste knelpunten die met de Verdragsstaat dienen besproken te worden gedurende de eigenlijke sessie van het Comité.
De pre-sessie werkgroep is een privé-bijeenkomst. De vertrouwelijkheid van de sessie wordt gegarandeerd door de afwezigheid van verslagen en persberichten. Vertegenwoordigers van de overheid, de media en externen worden niet toegelaten. Deelname is beperkt tot:
• een werkgroep van het Comité (niet alle leden van het Comité zijn dus aanwezig) ;
• vertegenwoordigers van NGO’s die rapporten hebben ingediend bij het Comité, in deze de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen en de la Coordination des ONG pour les Droits de l’Enfant;
• vertegenwoordigers van relevante inter-gouvermentele agentschappen of VN-agentschappen, in deze UNICEF België;
• en vertegenwoordigers van de ombudsdiensten voor kinderen, in deze het Kinderrechtencommissariaat en de Délégué Général aux Droits de l’Enfant.
Het doel van de meeting is NGO’s, coalities en niet-gouvermentele agentschappen toe te laten een constructieve, kritische analyse van het rapport van de Verdragsstaat en van de huidige situatie in het betrokken land te geven. Dit speelt een belangrijke rol bij de identificatie door het Comité van de belangrijkste aandachtspunten en prioriteiten, wat op zijn beurt bijdraagt tot de list of issues die naar de betrokken overheid wordt verstuurd. De overheid dient op deze list of issues te reageren vooraleer de plenaire zitting met het Comité plaatsvindt.
Samen voor kinderen, ook al zijn we verschillend
De Vlaamse kinderrechtencommissaris, zijn Franstalige tegenhanger de Délégué général aux droits de l’enfant, UNICEF België, de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen en de Coordination des ONG pour les droits de l’enfant (een totaal van 39 niet-gouvernementele organisaties die opkomen voor kinderrechten), de Vlaamse Jeugdraad evenals le Conseil de la Jeunesse de la Communauté française beslisten om tijdens de pre-sessie una voce op te treden – wat door het Comité overigens ten zeerste werd gewaardeerd.
Gezien het privé-karakter van de pre-sessie kan geen verslag uitgebracht worden over de precieze inhoud van de zitting. Wel kan meegegeven worden dat de Belgische kinderrechtenactoren gezamenlijk een reeks knelpunten, die in hun respectieve rapporten gelijkluidend behandeld werden, aan de werkgroep van het Comité heeft voorgesteld. Deze knelpunten betroffen de domeinen: promotie van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind; gezondheid en welzijn; kinderarmoede; geweld ten aanzien van kinderen; minderjarigen en het gerecht; en participatie. Na de presentatie van de knelpunten door de kinderrechtenorganisaties stelde de werkgroep bijkomende vragen, waarop de kinderrechtenactoren na kort overleg gecoördineerd konden antwoorden. Bijkomende info en ontbrekende antwoorden werden later aan het Comité bezorgd. Onderaan vindt u enkele foto's van de zitting van 1 februari terug.
Op 4 februari 2010 organiseerden dezelfde kinderrechtenorganisaties die deelnamen aan de pre-sessie een druk bijgewoonde persconferentie te Brussel. Tenslotte werd dezelfde oefening door de Kinderrechtencommissaris, UNICEF en de Kinderrechtencoalitie herhaald binnen het kader van de reflectiegroep Kinderrechten en Jeugd.
Alternatieve rapportage
De verschillende Belgische kinderrechtenactoren brachten in totaal drie alternatieve rapporten uit. Het rapport ‘Dat denken wij ervan’ bevat bijdragen van het What do you think?-project van UNICEF België, van de Vlaamse Jeugdraad en van de Conseil de la Jeunesse de la Communauté française en geeft de mening van kinderen en jongeren rechtstreeks weer.
Ook het Vlaamse Kinderrechtencommissariaat en haar tegenhanger in de Franse Gemeenschap, de Délégué Général aux Droits de l’Enfants, schreven een kritisch verslag . Dit deden ze op basis van de klachten die ze binnen krijgen, vaststellingen die ze doen in de praktijk of wetgeving en tal van signalen vanuit het veld.
Tot slot legde een geheel van 39 Belgische niet-gouvernementele organisaties, in Vlaanderen verenigd in de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen vzw en in de Franse Gemeenschap verenigd in de Coordination des ONG pour les Droits de l’Enfant (CODE), aan het Comité het ‘Alternatief Rapport van de NGO’s over de toepassing van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind in België’ voor.
Het rapport wordt uiteengezet aan de hand van elf hoofdstukken, die telkens een thema in de toepassing van het IVRK of een levensdomein van kinderen en jongeren omvatten. Op basis van hun eigen specifieke expertise en van informatie die zij bij partners vergaren, drukken de NGO’s bij elk onderwerp hun vaststellingen en bezorgdheden uit over de stand van zaken, duiden zij op vroegere aanbevelingen van het Comité die zonder gevolg zijn gebleven en formuleren zij een aantal aanbevelingen.
De 11 thema’s zijn de volgende:
1. Het globaal kinderrechtenbeleid en de follow-up van de aanbevelingen van het Comité
2. Kinderen in armoede
3. Participatie en informatie
4. Geweld tegen kinderen
5. Kinderen en het gerecht
6. Minderjarige vreemdelingen
7. Onderwijs en vrije tijd
8. Gezin, zorg en jeugdhulp
9. Gezondheid
10. Media en consumptie
11. Kinderrechten in ontwikkelingssamenwerking
Een Nederlandstalige versie van het rapport kan u hier downloaden (PDF).
Een franstalige versie vindt u hier terug.
Een Engelstalige versie kan u hier downloaden (PDF).
U kan het rapport ook bekijken op http://www.crin.org/resources/infoDetail.asp?ID=22245&flag=legal
De list of issues
Op 8 maart 2010 bracht de pre-sessie werkgroep van het Comité de list of issues uit die, voorafgaand aan de dialoog met de Belgische Staat, om bijkomende informatie over een aantal thema’s en een update van het landenrapport verzoekt. In een eerste deel stelt de werkgroep een aantal specifieke informatievragen en vraagt het de Belgische Staat een overzicht te geven van de problemen met betrekking tot de toepassing van het IVRK die zij dringend acht en prioritair zal behandelen. In een tweede deel wordt een korte update van het periodiek rapport gevraagd (bijvoorbeeld: nieuwe wetgeving, nieuwe instellingen, etc.). In een derde en laatste deel vraagt de werkgroep om statistische gegevens, in deze om gegevens over uithandengeving en budgetallocatie in bepaalde beleidsdomeinen. Ook een list of issues bij het Optioneel Protocol werd doorgestuurd.
Wat volgde
De Belgische Staat wordt in de list of issues verzocht schriftelijk te antwoorden op deze vragen en dit, indien mogelijk, vóór 6 april 2010 . Wij ontvingen de antwoorden van de NGO Group op 19 april. U vindt deze hier terug. De antwoorden m.b.t. het optioneel protocol vindt u hier terug (voorlopig beide documenten alleen in het Frans beschikbaar).
De toepassing van het IVRK in de België werd met vertegenwoordigers van de Staat behandeld tijdens de eigenlijke sessie van het Comité, in deze de 54ste sessie op 2 juni 2010. Tijdens deze sessie kwamen alle aspecten verbonden met de Rechten van het Kind zoals bepaald in het IVRK aan bod (en dus in geen geval uitsluitend de thema’s van de list of issues). De kinderrechtenactoren die betrokken waren bij de alternatieve rapportage woonden deze sessie als kritische waarnemers bij.
Tot slot heeft het Comité op 11 juni haar slotbeschouwingen of concluding observations geformuleerd. Deze worden meegedeeld aan de Algemene Vergadering van de VN en de betrokken lidstaat. U vindt deze terug op http://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/crcs54.htm. Een Nederlandstalige versie vindt u terug op de site van de Nationale Commmissie voor de Rechten van het Kind, zie http://www.ncrk-cnde.be/sites/default/files/C.O._IVRK%20NL_0.pdf
De kinderrechtenorganisaties hopen dat samen met de komende aanbevelingen van het Comité, hun kritische en constructieve blik op kinderrechten in België het respect voor de Rechten van het Kind in België in de nabije en de verre toekomst zullen bevorderen.
